АУДАН ЖАҢАЛЫҚТАРЫСпорт пен туризм

ТУРИЗМ

Ордабасы ауданындағы тарихи – өлкетану музейі МКҚК
Ордабасы ауданының құрылуына 40 жыл толу мерекесіне орай 2005 жылы 22 қыркүйек айында облыс әкімі Б. Жылқышиевтің №516 қаулысымен ашылды. Мекеме ғимараты 1977 жылы қаланған. Бұл ғимарат алғашында 2 бөлмелі мемориалдық «Қажымұқан үйі» болып ашылған. 2001 жылдан аудандық ЗАГС мекемесі, 2005 жылдан бастап «Ордабасы ауданындағы тарихи – өлкетану музейі» қарамағына берілді.
Музейдің негізгі мақсаты келешек ұрпақтарға ғылыми жасақталған негізде Қазақ халқының бай ұлттық-тұрмыстық мәдениетін таныстырып, өз өңірімізді таныстыра отырып, жастардың бойына, өз өлкесіне деген сүйіспеншілігін арттырып, патриоттық сезімін оятып, ұлттық мәдениетіміздің даму ерекшелігін сезіндіріп қалыптастыру. Музейдегі жәдігерлер Ордабасы өңіріндегі тарихи-оқиғалар туралы сыр шертеді. Музей үш бөлімнен тұрады.Ғылыми бөлім: Ауданымыздың тарихы, ақын жазушылар, Кеңес одағының батырлары, ауданды басқарған хатшылар туралы деректер орналасқан.Этнографиялық бөлім: Қазақ халқының ерте заманда пайдаланған бұйымдары, салт – дәстүрге байланысты жәдігерлер кеңінен қойылған. Археологиялық бөлім: Қараспан төбе, Алтынтөбе, Күлтөбе қалашықтарынан қазба жұмыстары кезінде табылған қыш бұйымдар орналасқан.


Қажымұқан атындағы облыстық спорт музейі МКҚК-ны туралы мәлімет
Музей Қажымұқанның мемориалдық музей үйі болып ОҚО, Ордабасы ауданының орталығы Темірлан елді мекенінде 1976 жылы негізі қаланды, 1981 жылдан бастап аудандық мәдениет бөліміне қарап, 1985 жылдан 2001 жылға дейін облыстық тарихи өлкетану музейінің бөлімі болып жұмыс жасады. 2001 жылы халық демеушілігінің және күш атасына лайықты құрмет деп біліп жекеше демеушілік еткен ел азаматтарының арқасында ұлттық нақышта бір қабатты, төрт бөлмелі етіп салынған арнайы жаңа ғимарат көтеріліп, сонда көшіріліп, ОҚО әкімінің 20.06.2001 жылғы №78 қаулысымен Қажымұқан атындағы облыстық спорт музейі мемлекеттік мекемесі болып құрылып, халыққа кеңінен қызмет етіп келеді. Шаңырағы іштен қарағанда күмбез болып келеді де, сырттан жерді, елді жаудан қорғап өткен қол бастаған сарбаздардың, хан, бектер мен батырлардың шатырындай үшкірленіп жабылған. Ішкі залдың дәл ортада ойып түсірілген цирк аренасы іспеттес құрылысынан қазақы сал-серіліктің, спорттан балуандық өнердің символын байқауға болады. Спорт тарихынан сыр шертер Қажымұқан музейінде бүгінгі таңда 4000 жуық жәдігерлер бар. Жалпы аумағы 368,5 шаршы метр болатын ғимаратта орналасқан музейіміздің жәдігерлер қоры жыл өткен сайын көптеген құнды деректер мен тарихи мұралармен толыға түсуде.
Музей рухани таным ордасы. Музей мақсаты халыққа тарих мұраларын дәріптеп, насихаттап, Ұлы тұлғалармен зерделенген тарихтың болмысын, өмір тіршілігін болашаққа жеткізу. Осы салада ауданымызда кең көлемде алыс та жақын шет елдерден келген туристер және ауданымызға түрлі қызмет бойынша келіп жатқан министрлер мен құрметті қонақтарымызға көрсетіп мақтан тұтатын осы Қажымұқан музейінің ауданда алатын орны ерекше. Әр түрлі әлемдік сайыстар мен додалардың алдында тәу етіп ниет қылар спортшылар үшін бұл музей бүгінде баба мұрасымен қатар заманауи атақты спортшылардың жетістіктерімен де толыға түсуде. Атақты спортшыларымыздың ерліктері мен жетістіктері арқылы біздер кейінгі ұрпақты салауатты өмір салтына, патриоттыққа, туған жеріміздің құндылықтарын бойға сіңіріп өсіруге баули аламыз.
Міне бүгінде Рухани жаңғыру бағдарламасы халқымыздың ой өрісін кеңейтіп, өткен тарих пен мәдениетімізге деген көзқарастар рухани тұрғыдан мәртебесі арта түскен уақыт. Сондай мағыналы таңда туған елге, туған жерге деген сүйіспеншілік пен мәдениетке елжандылық танытып отырған ел азаматтарының бастамасымен музей тарихында ерекше бір тарихи оқиға, салтанатты іс шара өтуде. Күш атасының көзін көрген алып тасы өзінің музейіне келіп қордағы жәдігерлер қоры толыға түсуде. Бұл біз үшін қуаныш, үлкен құрмет.

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ СПОРТ МИНИСТІРЛІГІ
«ОРДАБАСЫ» ҰЛТТЫҚ ТАРИХИ – МӘДЕНИ ҚОРЫҒЫ» РМҚК

Ордабасы қорығы Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 1993 жылғы 26 мамырдағы № 1213 қаулысымен «Ордабасы» ұлттық тарихи – мәдени және табиғи қорығын құру туралы” Жарлығына сәйкес құрылды.
1726 жылдың көктемінде Қазақ халқының дана билері Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің ұйғаруымен Ордабасы тауында Ұлы жиын өтіп, халқымызды жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық майданын ашуға ортақ шешім жасап, ұлт болып бірігуге бәтуаласты. Сол жиында Қазыбек бидің ұсынысымен кіші жүз ханы Әбілхайыр қазақ әскерінің бас қолбасшысы болып сайланып, Қанжығалы Бөгенбай батыр ұрыс туын көтерді. Осы бірігудің арқасында қазақ жасағы 1727 жылы Бұланты мен Білеуті өзені бойындағы “Қара сиыр” деген жерде қалмақ жасағына ойсырата соққы беріп, жеңіске жетті. Содан бері ол жер “Қалмаққырылған” деген атпен тарихта қалған болатын.
1993 жылдың 26 – 28 мамыр күндері Ордабасы тауында қазақтың Ұлы тұлғалары Төле, Қазыбек, Әйтеке билерді, және 1726 жылғы Ұлы жиынды мәңгі есте сақтау мақсатында, Қазақстан Республикасыны Президенті Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен «Еске алу» күндері болып өтті. Еске алу күндеріне арнайы қонақ ретінде Өзбекстан Президенті И. Каримов, және Қырғызстан Президенті А. Ақаев шақырылған болатын. Үш туысқан ел басшылары қазақ халқының қасиетті жеріндегі “Бірліктөбеге” көтеріліп мәңгілік достық меморандумына қол қойды. Сонымен қатар болшақта еліміздің бірлігі мен жеріміздің тұтастығын сақтап қалуда зор үлес қосқан : Төле, Қазыбек, Әитеке билердің құрметіне ескерткіш кешен орнатылсын деген ниетпен кешеннің орны белгіленіп, сол жерге белгі тас қойылған болатын.
Нәтижесінде 1997 жылдың 19 қыркүйегінде «Бірлік» монументальды ескерткішінің құрылысы аяқталып, ашылу салтанатына байланысты болған мерекелік жиынға қатысқан
Президент Н.Ә.Назарбаев тұрғызылған монументтің мән – маңызына айрықша баға берді. Ескерткіштің жобасын жасаған сәулетші: Ғ. Садырбаев
Монументтің биіктігі 28 метр, төменгі шеңберінің диаметрі 8 метр. Ескерткіштің үш бұрышындағы үш ұстын – Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің асқақ тұлғаларын білдіреді, билердің ұлағатты сөздері ескерткіштің әр бетінен орын алған. Монументтің ортасына бекітілген қазақтың қасиетті шаңырағы – ескерткіштің барлық жағынан бірдей ортақ көрініс тапқан, бұл – халқымызды ұлттық санасының қалыптасуына үндегендей. Шаңыраққа ілінген тұмар «бірлігімізге көз тимесе екен» – дегенді білдірсе , одан төменірек тербетілген шашбау – сылдырауық « құлақтарың түріп жүрсін , ел мен жерді қорғаңдар,» деген бабалардың ұрпақтарына өсиетін білдіреді. Ескерткіштің жоғарғы жағындағы хан қалпағының бейнесі – «Жүзге бөлінбей тұтас бір хандықтағы іргелі мемлекет болсақ» дегенді ұғындырады. Алдыңғы алаңнан орын алған « Ордабасы – ел жүрегі , жер кіндігі » деген Елбасы сөзі жазылған тұғыртастың да мән – маңызы өте жоғары .
Еліміздің көк байрағы желбіреген « Бірліктөбе » – теңіз деңгейінен 530 м биікте, ауа райының тынық кезінде жүз шақырымға дейінгі жер көзге шалынады. Ордабасы тауында архиолог мамандардың зерттеулерінің нәтижесінде осы тауда бұдан екі жарым мың жылдай уақыт бұрын жерленген 140 обадан тұратын 28 археологиялық ескерткіш орналасқандығы анықталды. Қорық шекарасының сыртында қалған 40 обадан тұратын 12 археологиялық ескерткіш орналасқан. Қорық аумағында орналасқан ескерткіштерді; 4 обалар қорымы,10 обалар тобы, 13 жекелеген обалар, 1 қарауылтөбе құрайды. Шекара сыртында орналасқан ескерткіштерді; 10 обалар тобы, 2 жеке обалар құрайды.
Қорық аумағындағы ескерткіштердің хронологиясына келетін болсақ қорық аумағында орналасқан обалардың ішінде б.д.д.ІІ -б.д.ІІІ ғғ. жататын ескерткіш (оба) – 1, б.д.д.VII-IV ғғ. жататын ескерткіштер – 4, б.д.IV-VI ғғ. жататын 22 ескерткіштер және Х-ХІІ ғғ. тән қарауылтөбе. Қорық шекарасының сыртында жатқан ескерткіштердің ішінде б.д.д.VII-IV ғғ. жататын ескерткіштер (обалар) – 3, б.д.IV–VI ғғ. жататын 9 ескерткіштер болып табылады. Ордабасы қорығының жалпы аумағы – 1134 га, 10 гектар жерге сәндік және жеміс ағаштары қондырылған. Ел өткенін құрметтемесе, болашағына нақты қадам баса алмайды . Өткен қилы кезеңдерде айшықты даналығымен халқымыздың жүрегінен мәңгілік орын алған Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің рухы бүгінгі біздің тыныс – тіршілігімізбен біте қайнасып жатыр. Қасиетті де киелі Ордабасы қашанда халқымыздың ұлттық мақтанышы болып қала береді .

Бірлік монументі.

« Бірлік » ескерткіші кең мағыналы, кең тынысты монументальды композиция, ол үш бұрыштан, үш бұрышы үш бидің асқақ тұлғаларын бейнелейді. Ескерткіштің биіктігі 28 метр, негізгі ені 8 метр. Авторы Ғ.Садырбаев.

Манумент «Бирлик»

Памятник «Бирлик» (единство) широко – смысловое монументальное
строение, состоящееся из трех пилонов олицетворящих образы трех исторических личности Толе, Казыбек, Айтеке. Высота памятника 28 метра, диаметр окружности нижней части 8 метра. Автор композиции Г. Садырбаев.

The monument of «Birlik».
«Birlik» (Unity) is a hide semantic monumental structure n hich consists of three pylons. The pylons symbolize images of three historical figures: Tole bi, Kazibek bi and Aiteke bi.
The monument of unity is a monumental composition of wide sence . Which is made by a triangular structure of height 28 m. Basic widthof a monument is 8m.
Built in 1997. The author of the monument is G. Sadyrbaev.


Кіші стелла.
1997 жылы орнатылған кіші стелланың бет айнасында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 1993 жылы елді бірлікке шақырған .Ордабасы – ел жүрегі, жер – кіндігі. Деген ұлағатты сөзі жазылған.
Астыңғы тұғырының ұзындығы 7,40 м. биіктігі 1,60 метр. Кіші стелланың орта бөлігінің биіктігі 3 метр, стелланың ортасындағы жазуы бар тақтайшаның
көлемі 90 х 105 см.
Малая стелла
Установленных 1997 году малая стелла олицетворяет роль Ордабасы единстве казахского народа на лицевой стороне написаны слова Н.Назарбаева из выступлении в 1993 году в горах Ордабасы.
Малая стелла монументное строительства сооруженная мраморными плитами обшая длина нижнего постамента 7,4 метра, высота 1,6 метров. Высота центральной части стеллы состовляет 3 метра. В центре малой стеллы расположена мраморная плита размером
90 х 105 см. со словами Н. Назарбаева.

Smaller stele
Being set in 1977 a smeller stele represents the role of the Ordabassy mountains in the unity of Kazakh people. Small stele is a monumental structure erected from local materials framed by marble slabs. The total length of the lower pedestal is 7,4 m. the height is 1,6 m. the height of the central part is 3 m. There is a marble slab in the centre of the stele with N. Nazarbayev’s words. The size of slab is 90 × 105 cm.


Бірлік төбе.
Бірлік төбе «Бірлік» ескерткішінің күнбатыс жағында орналасқан. Халық арасында бар аңыздарға қарағанда бұл төбе қолдан жасалынған. 1726 жылы ұлы құрылтайға жиналған жасақтар өздерінің туған жерлерінен топырақ ала келіп, сол төбеге үйген екен. Еліміздің түкпір – түкпірінен арнайы келіп, бұл күні ат басын осында тіреген қаншама адамдар тауға келіп, ата – бабаларымыздың ерлік іс жолында бас қосқан жеріндегі ескеркішті көріп, тарихымен танысып, маңызының қаншалықты зор екенін біліп қайтады. Жиынның неге мұнда өткені жөнінде осы өңірдің тұрғындарының арасының өзінде көптеген аңыздар бар.
Бірлік төбе теңіз деңгейінен 530 м. биіктікте , Ордабасы қорығының кіре беріс қақпасының оңтүстік шығысынан 3 км. жерде орналасқан. Диаметрі 75 – 80 метр. Биіктігі 14 метр тік төбешік.
Холм единства

Во время исторической встречи на холме в далеком 1726 году, как гласит история, призванные на войну сарбазы приносили с собой горст радной земли. И согласно тем преданием, из множества горстей получилась «Холм единства» «Бірліктөбе». Холм распаложен на юге востоке от главного входа заповедника Ордабасы.
Высота холма 14 метра
Диаметр основания 75 – 80 метра
Находиться на высоте 530 метра над уровнем моря.

The hill of unity
The hill of unity of the people is at height 530m above a level the sea in 3 km of Southeast from an entramce gate in reserve Ordabasy. The hill with abrupt faiied by a diameter 75-80m fnd height 14m. V- VI century.


Сақ қорғандар.

Ежелгі сақ қорғандары ОҚО археологиялық отрядының жетекшісі А.С.Подушкиннің зерттеу жұмыстары негізінде б.з.д. V біздің заманымыздың VI ғасырға дейінгі аумақты қамтиды. Сақ ақсүйектері жерленген деген болжам бар. Ежелгі сақ жауынгерлері өздерінің көсемдерін ақ – сүйектерін беделді адамдарын осында жерлеп отырған Сақ ақсүйектері жерленген қорғандар Ордабасы қақпасының шығысында 3 км. жерде орналасқан. Анықталған қорғандардың саны 8, барлығы таспен қоршалған. Біреуінің үстіне белгі тас орнатылған ( Һ ) – 0,6 – 1 м, диаметрі 7 – 8 метр жақсы сақталған.

Сакские курганы.

Древние сакские курганы период V в.д.э по VI в.д.э . По данным археологического
отряда Ю.К.О. под руководством А.С.Подушкина предварительно захоронение сакских знатей.
Сакские курганы расположен на югавастоке в 3 – х км от входных ворот заповедника Ордабасы. Обшщее количество апределенных курганов – 8. Над одной из них установлен памятный камень в 1993 году. Высота ( Һ ) – 0,6 – 1 м, диаметр 7 – 8 м.

Saks’ burial mounds.
Ancient Saks’ burial mounds of the V – VI centuries were researched bi A.S. Podushkin’s brigade. There is a presumption that the nobility of Saks were buried here. The Saks` burial mounds of the Ordabassy reserve are located in the 3 km distance from the eastern gate. The total number of mounds are 8. Au of them are surrounded by stones on one of them there is a sign.
The heights are 0,6 – 1 m
The diameters are 7 – 8 m.


Белгі тас.
1993 жылығы ұлы жиында елбасымыздың болашақта осы жерге бірлігімізді және бабаларымыздың жерімізді сақтап қалудағы ерліктерін мәңгі есте сақтау мақсатында ескерткіш тұрғызылсын деген оймен қойылған тас.
Биіктігі – 100см
Ені – 117 см
Қалындығы – 85 см
Тастағы жазылған әріптер көлемі – 9×7 см
Памятный камень стелла
Памятный камень стелла был установлен и открыт 1993 году, в день памяти Туле би, Казыбек би и Айтеке би, Президентами трех государств Казахстана Киргизии и Узбекистана.
Высота стеллы – 100 см
Длина – 117см
Толщина камня – 85 см
Размер шрифта надписи – 9×7см
Belgi tas.( Sing stone)
The Belgi tas (Sing stone) which expresses the unity and integrity of the country established as stele monument. Belgi tas (Sing stone) was opened by the presidents of three countries in 1993.
The Belgi tas (Sing stone) is made of local breed stones.
The height of the stele is 100 cm
The length of the stele is 117 cm
The thickness of the stone is 85 cm
The fort size of labels is 9 × 7 cm

Өртеу рәсімі орыны.

Өртеу рәсімі орыны жер қазылып, таспен қаланған зират орыны. Ежелгі түріктердің «Тугу» тайпасына тән өртеу рәсімі өткізілетін орын. Мұндай зираттарда мәйіт жерленбейді, рухына арнап мал сойып , от жағып мал сүйегін өртеп, күлін сол жерге көметін болған
Жертвенник
Раскопанная земля выложенная камнями. Древняя тюркская племя “Тугу” производили жертвенный ритуал в виде жертвоприношения животного в честь погибшего соплеменника. Останки этого животного сжигали на костре у жертвенника и пепел закапывали там же.
Общая площадь жертвенника – 2,3 × 2,5 м. Высота 30 – 70 см.
Place of burning ceremony
Fenced with stones hole Ancient tribe “Tugu” made sacrificial rituals in the form of animal sacrifice in honor of a dead tribesman.
The hole fenced bi red stones. They didn`t bury dead people in these cemeteries. This was the place where they buried the ash of the fire which was burnt for the spirit of a dead man.
The total area of the altar is 2,3 × 2,5 m
The height of the altar is 30 – 70 cm.


Белгі тас.

Белгі тас – 1997 жылы орнатылған. Жол салу кезінде табылған адамның мәйіттерін жинап, қайта жерлеп соны есте қалдыру үшін орнатылған. Белгі тастың төрт есігі бар. Жоғарғы жағында шығыс, батыс, оңтүстік, солтүстікті білдіретін нұсқалары бар. Белгі тас Ордабасы тауының тастарынан қаланған. Киелі де, қасиетті Ордабасы тауының халқымыздың ұл қыздарына тағлым беретін жағы көп. Сонау заманда елдің төрт бұрышынан келген жауынгерлердің мәйіттері шыққан орынға орнатылған белгі тас . Биіктігі 8 метр шеңберінің диаметрі 5 метр. Авторы Сыздықов Орал.

Памятная ограда.

«Памятная ограда» построена 1977 году, на месте перезахоранение останков найденных при проведении дороги. Имеет четыре входных дверей.
«Памятная ограда» построена из местных горных пород камней.
Высота строении 8 м.
Диаметр окружности 5 м.

Stone monument.

Stone monument laid out by natural stones above pieces of ancient warriors Heightis 8m and diameter of a circle 5m and the author is Oral Sizdikov.
Built in 1997.

Хан қазаны
Хан қазаны 1997 жылы орнатылған. Бұл қазан Қ.А. Яссуидың Туркістан қаласындағы мавзолейдегі қазанның макеті. Қара темірден жасалған.
Шеңберінің диаметрі 3,6 м.
Биіктігі 2,3 м.
Ханский казан
Ханский казан установлен 1977 году. Макет казана установленного в мавзолее Х.А. Ясави в городе Туркестане. Казан сделан из черного метала.
Диаметр окружности 8 м.
Высота 5 м.
Khans kazan
Khans kazan is made from black metal. It stands near the gate. Diameter 3.6 and height is 2.3 m.
Made in 1997.


Елбасы мінбері
Бұл шатырда 1993 жылы 23 мамырда Қазақстан Республикасының Президенті
Н. Назарбаев, Қызғызстан Республикасының Президенті А. Акаев және Өзбекстан Республикасының Президенті И. Каримов үш ел арасындағы «Мәңгілік достық туралы мемарандумға» қол қойған.
Биіктігі – 5,80 м.
Көлемі – 6 × 6 м.
Трибуна президента
На этой трибуне 28 мая в 1993 году Президенты трех Республик : Президент Республики Казахстан Н. Назарбаев, Президент Киргизской Республики А. Акаев и Президент Республики Узбекистан И. Каримов подписали меморандум о «Вечном мире и содружестве».
Общая площадь – 6 × 6 м.
Высота – 5,80 м
President’s tribune
On this tribune the presidents of Kazakhstan – N. Nazarbayev, Uzbekistan – I. Karimov, Kirgystan – A. Akaev signed the memorandum about the eternal peace and concord between three countries in 1993.
The total are is 6 × 6 m.
The height is 5,80 m.

Этнографиялық киіз үй
Алты қанатты киіз үй. Киіз үй көптеген халықтардың негізгі баспанасы болған қазақ халқы да киіз үйді сан мыңдаған жылдар бойы өзінің төл баспанасы етіп келеді. Киіз үйдің құрылысы кереге, уық, шаңырақ, сықырлауық, маңдайша, таяныш секілді негізгі бөліктерден тұрады.
Киіз үйдің диаметір – 4,30 м.
Керегесінің биіктігі – 1,62 м
Юрта этнографическая
Шести канатная юрта. Многие тысячилетия юрта у кочевников служила как основное жилье. Юрта состаит из нескольких частей: раздвежная решотчатая основа – кереге, купольные жерди – уык, полусферическое навершие – шанырак, дверь – есик.
Диаметр юрты – 4,30 м.
Высота решетчатой стены – 1,6 м.
Ethnographic yurt
Yurts have been a distinctive feature of life in central Asia. Thousands of years were used as primary residence for nomads. Yurt is a round – shaped, sophisticated constructions with a dome. It consists of three main parts and many other smaller parts.
Three main parts include: Shanyrak – top of the yurt, Kerege – walls carcass and Uwyk – a carcass part from kerege to shanyrak. The carcass is usually covered with pieces of felt from outside and decorated with carpets from inside.
The diameter of the yurt is 4,30 m.
The height of kerege ( wall carcass) is 1,6 m.

Хан шатыры макеті
Хан шатыры макеті 1993 орнатылған. 1997 жылы Елбасы «Бірлік» монументін ашу салтанатына келген кезінде осы шатырға кіріп дәм татқан болатын. Хан шатыры темірден құрастырылған, 12 қанатты әр қанатының биіктігі – 2,8 м.
Шаңырағының диaгoналы – 2 м. Шарбағының биіктігі – 1 м.
Ту ұстынының биіктігі – 13м. Үстіңгі шеңберінің диаметрі – 1,8 м.
Астынғы шеңберінің диаметрі – 3,5 м.

Макет ханского шатра
Макет ханского шатра был установлен ко дню открытия монументального памятника «Бирлик». Макет ханского шатра сконструирован из метала.
Число канатов – 12. Высота канатов – 2,8 м. Диaгональ шанырака – 2 м.
Высота флагштока – 13 м. Диаметр верхнего кольца – 1,8 м.
Диаметр нижнего кольца – 3,5 м.

The model of a yurt
The model of a yurt was set for the opening ceremony of the monument “Birlik” (Unity) in 1993. The model of a yurt made of metal.
The number of wings is 12.
The height of each wing is 2,8 m.
The diagonal of shanyrak is 2 m.
The height of the flagpole is 13 m.
The diameter of the upper ring is 1,8 m.
The diameter of the lower ring is 3,5 m.

Ашық аспан астындағы сахна
Ашық аспан астындағы сахна 1993 жылы ұлы бас қосуда Қазақ, Қырғыз және Өзбек елінен келген өнерпаздардың өнер көрсеткен орны.
Сахна темір және бетоннан құрастырылған.
Ұзындығы – 29,5 м.
Ені – 14,5 м.

Амфитеатр
Амфитеатр расположен в 400 метрах от монумента «Бирлик», построен в 1993 году. Ко дню памяти на этом амфитеатре выступали знаменитые артисты того времени Казахстана, Киргизии и Узбекистана.
Длинна – 29,5 м.
Ширина – 14,5 м
Outdoor scene
Outdoor scene is located in 400 m. to the south from “Birlik” (Unity) monument. It was built in 1993. Mani famous Kazakh, Uzbek, and Kirgiz singers appeared before the footlights.
The length of the scene is 29,5 m.
The width of the scene is 14,5 m.

Жүрек тас
Үлкен жартасқа түскен жүрек таңбасы бар табиғи көрініс. Жартас артында қолдан үйілген мұнара көрінеді. Алдынғы оң жағында отыруға ыңғайлы қой – тас орналасқан.
Ұзындығы – 3,75 м.
Биіктігі – 1,68 м.
Мұнара биіктігі – 2,20 м.
Астынғы жағының диаметрі – 3 м.
Ұшар басы – 70 см.
Камень с изображением серца
Камень с изображением сердца природного праоисхождения. На задней части объекта есть сооружение из горных пород камней.
Длина камня с изображением сердца – 3,75 см
Высота – 1,68 см.
Высота сооружения – 2,20 м
Диаметр нижней части сооружения – 3 м
Диаметр верхней части сооружения – 70 см.
Zhurek tas (Heart stone)
The natural stone with the picture of a heart. There is a structure of a tower on the backside. There is a suitable stone to sit on the front side.
The length of a stone is – 3,75 m.
The height of a stone is – 2,20 m.
The diameter of the lower part is – 3 m.
The head of the crown is – 70 cm.

Тай қазандар
Қазандар 1997 жылы орнатылған. Саны үшеу. Қара темірден жасалған. Қазанның шеңберінің диаметрі – 1,16 м. биіктігі – 1,04 м. өрнектелген үш аяғы бар, үш құлақты, арқардың басы бейнеленген. Сұр түсті бояумен сырланған.
Тай казаны
Казаны установлены 1997 году Казаны сделаны из черного метала. Окрашены в серый цвет. Диаметр окружности – 1,16 м. высота – 1,04 м
Казан стоит на трех ножках с орнаментами изображающей головы архаров и тремя ушками.
Tay kazans (cauldrons)
Cauldrons were set in 1997. The three smaller cauldron is made of black metal. They are painted in grey. The diameter is – 1,16 m., the height is – 1,04 m. It stands on three legs and has three hands. It’s decorated by ornaments as argalis’ heads.


Орынтақ макеті
Орынтақ макеті 2011 жылы тау тастарынан (гранит) қаланып жасалған. Орындық бөліктен тұрады, арт жағынан биік ұстын қойылған.
Орынтақтың биіктігі – 50 см.
Ұзындығы үш бөлігін қоса алғанда – 1,5 м.
Ұстынның биіктігі – 2,05 см
Қалындығы – 40 × 45 см.
Макет трона
Макет трона установлен 2011 году. Сооружен из горных бутовых камней. На задней части установлен бутовый столб.
Высота трона – 50 см.
Общая длина сооружения – 1,5 м.
Высота столба – 2,05 м.
Толщина – 40 × 45 см.
The model of the throne
The model of the throne was established in 2011. It’s erected from crushed stones. There is a crushed post on the back side of the throne.
The height of the throne is – 50 cm.
The total length of the construction is – 1,5 m.
The column height is – 2,05 m.
The column thickness is – 40 × 45cm.

Молалар

VI – VIII ғасырлардағы молалар үлгісі жерлеу орны. Айналдыра бірқатар тастармен қоршаланған ортасында жергілікті гранит тастар қойылған.
Молалардың диаметрі – 3,5 – 4 м.
Қоршау биіктігі – 20 – 30 см.
Ортасындағы тастар көлемі – 0,7 – 1 м.

Могильники

Могильники VI – VIII века. Захоранения огорожены бутовыми камнями местной породы.
Диаметр огорождении могильника – 3,5 – 4 м.
Высота огорождении – 20 – 30 см.

Burial grounds

Samples of burial grounds of the VI – VII centuries fenced by crushed stones of the local breeds.
The diameter of the fenced ground is 3,5 – 4 m.
The height of the fencing is 20 – 30 cm.

ҚР тұңғыш мемлекеттік 1992 жылғы Елтаңбасы
Егеменді Қазақстан елтаңбасы 1992 жылы ресми түрде қабылданды. Оның авторлары белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот – Аман Уалиханов. Елтаңба ел басы мінберінің оңтүстік бетінде орналасқан.
Биіктігі – 122 см.
Ені – 114 см.
Государственный герб РК 1992 года
Герб суверенного Казахстана был официально принят в 1992 году. Его авторами являются известные архитекторы Жандарбек Малибеков и Шот – Аман Уалиханов. Герб установлен к югу от “Трибуны Президента”.
Высота – 122 см.
Ширина – 114 см
National Emblem of Kazakhstan
The Emblem of the sovereign Kazakhstan was officially adopted in 1992. The authors of the state Emblem are Kazakhstan’s famous architects Zhandarbek Malibekov and Shot – Aman Ualikhanov. The Emblem is set to the south from the “President’s tribune”.
The height is 122 cm.
The width is 114 cm

«Ордабасы» ұлттық тарихи-мәдени қорығының
Онлайн картасының сілтемесі:
https://goo.gl/maps/KoRNWwiuYcu

«Ордабасы» ұлттық тарихи-мәдени қорығының әлеуметтік желілерінің сілтемелері.

ОҚО Ордабасы ауданы
Ордабасы елді мекені
Тел: 8 72530 46 2 30
Веб сайт: http://nik-ordabasi.kz
Фейсбук: http://facebook.com/app_scoped_user_id/164514700769277
Фейсбук страница: fb.me/ordabasi.utmq.1993.kz
Фейсбук страница: m.me/ordabasi.utmq.1993.kz.
Фейсбук страница: @ordabasi.utmq.1993.kz
ВК: https://vk.com/ordabasi.qorigi
ВК Сообщество: https://vk.com/ordabasi.utmq
Одноклассники: https://ok.ru/ordabasi.utmq
Майл.ру: ordabasy-93@mail.ru
Ютюб: https://www.youtube.com/channel/UCpXFK34M3gXpmtTyvMHrc2w
Инстаграмм: http://instagram.com/ordabasi.utmq.kz
Твиттер: http://twitter.com/ordabasi_utmq

Related Articles

Back to top button
Close